Loader

Sosyal Etkileşim Problemi Yaşayan Çocuklarla Oynarken Bunlara Dikkat Edelim.

Sosyal Etkileşim Problemi Yaşayan Çocuklarla Oynarken Bunlara Dikkat Edelim.

Bak
Etkinlik yapmıyorken ya da yaparken bireyin sırasıyla "adını söyleyene"
‑karşısındayken
‑yanındayken ‑arkasındayken ‑uzağındayken bakması beklenir.
*Yaptığı etkinliğe bakarak etkinliği tamamlaması,
*Heyy baksana ! gibi seslenme ifadelerine tepki vermesi beklenir. (Bunları önce yardımla daha sonra yardımsız yapması beklenir.)


Eşle
Nesne‑Nesne Eşleme ‑Tıpa tıp aynı nesneleri eşleme
‑Benzer nesneleri eşleme
Nesne‑Resim Eşleme ‑‑Nesneyi kendi resmi ile eşleme ‑Nesneyi benzer nesne resmi ile eşleme
Resim‑Resim Eşleme
‑Aynı resimleri eşleme
‑Benzer resimleri eşleme ‑Renkli resim ve siyah‑beyaz resimleri eşleme ‑Siyah‑beyaz resim ile siyah‑beyaz resmi
eşleme
Nesne İlişkilendirme ‑Diş fırçası ile diş macunu eşleme ‑Pijama ile yatağı eşleme vb.


Taklit
1. Nesneli taklit ↪️ Araba sürme, otoparka park etme, bebek yıkama, saçını tarama, telefonla konuşma gibi...
2.Nesnesiz Taklit
↪️ Elle dize vurma, göbeğe vurma, sağ elini kaldırma, sol eli kaldırma, burnunu gösterme, kulağını gösterme, bay‑bay, zıpla, rap rap yürüyüşü
3. Yüz İfadeleri (Mimik)
↪️ Üfleme, ağzı açma, dil çıkarma vb. ❗Ayna karşısında yapılırsa daha iyi olur.
❗Olumlu pekiştireç kullanılmalı


Oyun
1. Bakması için beklenti içine sokma
2. Oyuna katılmak için aynısını yapma (Ayna Tutma)
3.Sıra alma ve bekleme
4. Aynı davranış ve iletişimi taklit ( Çıkardığı Ses)
5. Nesnesiz yüz yüze oynama (Çocuk şarkıları , fış fış kayıkçı gibi hareketlerle destekleme, tekerlemeler, el oyunları ve vücudun diğer parçaları ile oynanabilecek oyunlar)


Ekle
Kelime dağarcığını genişletmek için;
↪️Çocuk tek kelime kullanıyorsa bir kelime daha eklenebilir.
Örnek: “su” diyorsa “su ver” denebilir. “ver” kelimesini ekleterek, çocuk söylemese bile bu uygulamaya devam edilir.
↪️Kelimeye ön ad ( sıfat) eklenebilir.
Örnek “araba” diyorsa “kırmızı araba” vb...
↪️Eğer 2 kelime kullanıyorsa 3. kelime eklenebilir.


Duygular
Üzüldüm/Sevindim
Resim ve görsellerden yararlanarak bir öykü anlatın. Örneğin;
"Elif oyuncağını kaybetmiş bulamıyor, çok üzülmüş. Sonra bulmuş çok sevinmiş"
Anlatırken jest ve mimikleri kullanarak çocuğun dikkatini çekin. Basit sorularla üzgün ve sevinçli yüz ifadelerini çocukların takınmalarını isteyin. Eğer çocuğumuz bunu yapamıyorsa Siz yaparak model olun.
Günlük yaşamda duygulara dair;
"Baban geldi sevindin. " gibi ifadeleri kullanın.
Aynı etkinliği üzgün, mutlu, korkmuş, şaşırmış, kızmış, sinirli vb. ifadeler/ duygular için de kullanın.


Rutin oluştur
Çocuğumuz ile oyun oynarken veya şarkı söylerken hep aynı hareket ve sesi kullanın. Çocuğumuz bu rutine alıştıktan sonra oyunu ya da şarkıyı aniden durdurup onun devam etmeye istek duymasını ve Sizinle iletişime geçmesini sağlayın.


Yer yön
✅İçinde dışında
✅Önünde arkasında
✅Altında üstünde
✅Sağında solunda
gibi kavramları çocuğumuzun seviyesine uygun olacak şekilde odasını, oyuncaklarını toplarken yada oyun oynarken kullanın.
"İçine koy", "Dışına çıkart", "Altında duruyor", "Üstünde bulabilirsin." gibi komutlar ile çocuğumuzu yönlendirerek kavramların yerleşmesini sağlayabilirsiniz.


Hangisi
✅Büyük‑ küçük
✅Çok ‑az
✅Uzun ‑kısa
✅Şişman‑ zayıf
gibi kavramları "Hangisi ?" sorusuyla oyun esnasında çalışabilirsiniz. Önce gerçek nesnelerle daha sonra ise resim ve çalışma kitaplarıyla çalışmanız daha uygun olacaktır.


Ne görüyorsun
Bireylerin nesneleri farklı şekilde görebileceklerini anlamalarıdır.

1. İki yüzünde farklı resimler olan kartlar hazırlayın. Örneğin bir yüzünde araba bir yüzünde çiçek. Nesneleri seçerken çocuğumuzun bildiği/tanıdığı şeyleri seçin.
2. Kartın iki yüzünü de çocuğumuza gösterin. Daha sonra kartın bir yüzü ona bir yüzü Size bakacak şekilde kartı ortanızda tutun.

3. Çocuğumuzun ne gördüğünü sorun. Sizin ne gördüğünüzü ona sorun. Doğru cevap için ödüllendirin. Yanlış cevap ise doğruyu Siz söyleyin ("Yanlış yaptın." diye çocuğumuzu uyarmadan cevabı söyleyin.) Kartın Size bakan tarafını çevirip çocuğumuzun bu tarafı tekrar görmesini sağlayın.
İnsanlar herhangi bir durumu ya da şeyi aynı şekilde göremezler.


Nasıl görüyorsun
Herkesin farklı perspektiften baktığının öğrenilmesidir.
1. Örneğin ağaç, yanan mum olan pasta, ev resmi/fotoğrafı çocuğumuz ile aranıza koyun. Nasıl gördüğünü sorun.
‑Ters mı yoksa düz mü görüyorsun ?
2. Sizin nasıl görüyor olduğunuzu sorun?
‑Sence ben nasıl görüyorum? Ters mı düz mü ?
Doğru söylüyorsa ödüllendirin, yanlış cevap veriyorsa doğrusunu uyarıda bulunmadan (yanlış ya da olmadı demeden) Siz söyleyin.
3. Resmin/fotoğrafın yönünü değiştirerek aynı çalışmayı tekrar edin.

 

Devamı için burayı tıklayınız.

 

Celal ODABAŞI

Erken Müdahale-Otizm Birimi Koordinatörü
Özel Eğitim Alan Uzmanı