Loader

"cas" Ve "pass" Bilişsel Müdahale Programı

Kurumumuzda İstanbul Üniversitesinden Sertifikalı Uzmanlarca CAS Uygulanmaktadır.

Kurumumuzda  “PASS Bilişsel Müdahale Programı” uygulanmaktadır.

Bu program;

  • Akademik içerikli çalışmalarla (8 Adet yüksek lisans tezi ve bilimsel çalışma) Türkçe dil yapısına (7 adet Türkçe dil uzmanı ve 7 adet İngilizce dil uzmanının desteği ile) göre uyarlanmış eklektik bir programdır ve tek örnektir. Program CAS ön-son test uygulamaları ile Dr. Tamer ERGİN tarafından geliştirilmiştir,
  • CAS ve benzeri bilişsel değerlendirme uygulaması sonrasında bireysel işlevlere göre yapılandırılmış kişiye özgü programlama becerisi veren bir programdır, 
  • PASS teorisinin sınırlı bilişsel işlem alanları ile değil, beynin holistik işlevsel yapısına uygun tüm bilişsel işlem alanlarına yönelik geliştirilmiş sarmal bir programdır, 
  • Teorik yapıdan uzak hiçbir teknik uygulamanın olmadığı etkinliklerle süslü faaliyet havuzu değil, teknik uygulamalarla zenginleştirilmiş bir programdır, 
  • Sadece aktivitelerin anlatıldığı değil, teknik uygulamalarla beceri kazandırmayı hedefleyen Nöropsikolojik temelli bir teoriyi baz alan programdır,
  • Kişinin sahip olduğu bilişsel işlem potansiyeli ile ortaya koyduğu bilişsel işlem performansı arasındaki farklılıkları ortadan kaldırmayı gerçekçi olarak hedefleyen ve bu doğrultuda kişiye özel yapılandıran bir programdır,
  • Özel ders gibi edilgen öğrenme ortamı ile öğrencilerin akademik beceri açıklarını kapatarak akademik beceri açığının oluşmasının nedenlerine sıva etkisi yaratan değil, bilişsel performansı destekleme çalışmaları içeren bir programdır,

Ülkemizde öğrencilerin bilişsel işlem alanlarını değerlendirme konusunda sevindirici gelişmeler olmakta ve bilişsel değerlendirme amaçlı güncel araçların sayısı artmaktadır. Bu durum doğal olarak değerlendirilen öğrencilerin bilişsel işlem alanlarında güçlü olduğu yönlerini nasıl kullanabileceği ya da varsa zayıf olduğu bilişsel işlem alanlarını nasıl güçlendirebileceği sorularını ön plana çıkarmaktadır.

Öğrenme performansı farklı olan çocuklara yönelik hazırlanmış olan bu programın amacı; bireyin bireysel farklılıklarını oluşturan ve öğrenme performansını etkileyen olumlu ya da olumsuz değişkenlerin tanımlanması ve onlara yönelik bütünsel eğitim programlarının hazırlanmasında yol gösterici olmaktır.

Bilişsel gelişim süreçleri farklı olan her öğrenci için hem bilişsel performansını geliştirici ve destekleyici öğretim malzemesi oluşturacak (Global Tasks), hem de öğrencinin akademik becerilerini destekleyen ve geliştiren Köprü Faaliyetlerini (Bridging Tasks) oluşturmak ve uygulama çalışmalarını planlamak için gereken bilgi ve becerileri paylaşmaktır.

Bu çalışma ve etkinlik örnekleri; üstün yetenekli, zihinsel engelli, özel öğrenme güçlüğü, travmatik beyin hasarı ve ciddi duygusal güçlükleri olan çocuklarla yapılacak bireysel eğitim çalışmalarında kullanılabilecek niteliktedir.


Eğitim programı hazırlarken sağlam bir teorik temelden hareket etmek zengin bir içerik oluşturma açısından gereklidir. Aksi takdirde yapılan çalışmalar rejimi bozuk akarsu gibi nereye gideceği belli olmayan ve öngörülemeyen tesadüfi değişimlerin faaliyetleri haline gelir. Böylesi çalışmaların kazanımını değerlendirmek de hiç kuşkusuz zordur. Çünkü amacı iyi tanımlanmamış etkinliklerin hangi kazanıma hizmet edeceği de bir muammadır.

Bu nedenle bu program hazırlanırken güncel bir teorik yaklaşım (PASS) ölçüt alınmıştır. Temel inancımız en pratik bilgilerin kazanımının ancak ve ancak neyi kazandırmak istediğini çok iyi tanımlayan bir teorik yaklaşımla mümkün olabileceğidir. Bu fikirden hareketle teorik temeli olan bilgiler kullanılmıştır. Ayrıca, en teorik bilgi aslında aynı zamanda pratiğe en kolay dönüştürülebilen bilgidir, yani en pratik bilgidir. Bu amaçla, yola çıktığımız teorik yaklaşımın ölçme araçlarından (CAS) yararlanarak bilimsel verilerle değerlendirmesi yapılmış ve öğrencilerin bilişsel işlem performanslarındaki gelişimsel değişimleri değerlendirilmiştir.

Bu program için hazırladığımız etkinliklerin öncelikli amacı ne sadece bilişsel işlem alanlarında değişim yaratmak ne de belirli akademik beceri alanlarında bilgi birikimi yaratmaktır. Tüm bunların yanı sıra aynı zamanda o bilgiye ulaşma konusunda kullanılabilecek bilişsel işlemlerdeki performansı da arttırmaktır. Bu amaçla akademik alana katkı sağlayacak faaliyetler de programa dahil edilmiştir. Bu tür faaliyetler ile bilişsel işlemlerdeki performansı destekleme çabamızın tesadüflere kalmaması için teorik yaklaşımdan hareketle bir sınıflama da yapılmıştır. Bu sınıflamanın adeta bir alışveriş listesi gibi birbirinden kopuk olay ve olgular listesine dönüşmemesi için birbiri ile ilişkilendirilebilen bütüncül (Holistic) faaliyetlere yer verilmiştir.

Söz konusu çalışmalar sadece bilişsel işlem alanlarında performans kaybı yaşayan öğrencilere yönelik olmayıp aynı zamanda bilişsel performansı yüksek ancak bilişsel işlem alanları arasında eşgüdümsüzlük (asenkronizasyon) sonucunda gerçek performanslarını sergileyemeyen öğrencilerin gerçek performanslarını sergilemelerine yönelik de hazırlanmaktadır. PASS Teori’sinde her ne kadar ayrı bilişsel işlem alanları birbirinden bağımsız ve ayrı bilişsel işlemler olarak tanımlansa da beynin çalışma düzeninin bütüncül (Holistik) olması nedeni ile tüm bilişsel işlem alanları birbirlerini etkilemekte ve birbirlerinden de doğal olarak etkilenmektedirler.

Bilişsel işlem alanları arasındaki farklılıklar bu bütüncül yaklaşım ile tutarlı olmayan puanlarla izlendiğinde bilişsel performansı olumsuz etkilerken birbiri ile tutarlı puanlar ise bilişsel performansa olumlu yansımaktadır. Bu nedenle üstünlere yönelik bilişsel müdahale amaçlı programlarda bilişsel işlemler arasındaki performans farklılıklarının giderilmesine yönelik çalışmaların yapılması bilişsel işlem alanlarından daha verimli yararlanılması adına amaçlanmalıdır. Örneğin, bilginin üretimi ve kontrolü ile tanımlanan planlama işlemi ile bilginin bir bütünlük içinde işlendiği, verilenler arasındaki ilişkilerden yararlanıp istenilen sonuca ulaşmayı sağlayan ve analitik bağlantılar kurduran eşzamanlı bilişsel işlem alanlarındaki performans dikkate dayalı bilişsel işlem alanı ile tutarlı performansla izlenmediğinde özellikle akademik içerikli çalışmalarda hata yoğunluğu artacaktır. Üstelik bu durum sadece üstünler için değil diğer tüm gelişim özellikleri farklı olan gruplar için de geçerlidir.

Bu duruma bir örnek vermek gerekirse; eşzamanlı bilişsel işlem alanı ile temsil edilen verilenlerden yola çıkarak ve analitik bağlantılar kurarak istenilen sonuçlara ulaşma becerisi öğrencinin ardıl bilişsel işlem performansının adeta bilgiyi alırken yolda döktüğü yani bilginin su üstündeki yazı gibi çok çabuk kaybolduğu bir hafıza performansı sergilediği durumda çok çabuk unutma davranışı görülebilecektir.

Bilişsel işlemler veri tabanında harekete geçerek çıktı verebilirler. Bu durumda bir öğrenciden öğrenme ürünü olan çıktıları görmek sadece bilginin çok iyi işlenmesi (kristalize edilmesi) ile sınırlı olmayıp güçlü bir hafıza desteğinin de gerekli olduğu aşikardır. Üstelik bu veriler nihai olarak bir üretken düşünme zemini oluşturmadığında da kalıcı olmada konusunda sıkıntı yaratacaktır. Tam da bu noktada organizasyonel tepkiler bütünü olarak kavramsallaştırabileceğimiz planlama temelli bilişsel işlem performansına ihtiyaç duyulacaktır.

Bir sınıfta hem üstün, hem normal zihinsel performansa sahip, hem de öğrenme problemi yaşayan öğrenci olabilmekte ve her bir farklı alt gruptaki öğrencilerde bilişsel işlemler açısından öğrenmeyi güçleştiren bir neden olarak bilişsel işlem alanları arasında eşgüdümsüzlüğe rastlanabilmektedir. Bu nedenle öğrenme ve öğrenme sorunları için bilişsel içerikli bir destek programı oluşturulurken tanılardan çok bilişsel işlem performanslarından ve bilişsel işlemlerin kendi içindeki tutarlılığından yola çıkmak daha doğru olacaktır.